
Nasz zespół szczyci się tym, że stara się jak najwierniej odwzorować renesansową sztukę, a w szczególności taniec. Jak jest to jednak możliwe, że choć od czasów odrodzenia minęły setki lat, to na naszym występie możesz usłyszeć renesansową muzykę, obejrzeć stroje a przede wszystkim ujrzeć tańce, które z pewnością tańczono na wielkich uroczystościach tamtych czasów?

Ludzie, którzy zajmują się rekonstrukcją tańców historycznych muszą, tak jak każdy inny historyk, opierać swoją wiedzę na źródłach. Takie teksty źródłowe, dotyczące tańców, zwane są traktatami tanecznymi. Są tam opisane, bardziej lub mniej dokładnie, sposoby wykonywania całych tańców oraz pojedynczych kroków. Niekiedy teksty te są bardzo trudne do rozszyfrowania, pisane w języku starowłoskim, pochodzącym z czasów renesansu, więc jeszcze trudniejszym do zrozumienia, na dodatek przy użyciu pięknych, ale mało czytelnych renesansowych czcionek.

Niestety odczytujący musi się bardzo natrudzić, by zrozumieć, co autor miał na myśli, ponieważ cześć tekstów była pisana jedynie dla ludzi wtedy żyjących, dla których pewne kroki czy zachowania na scenie były oczywiste, więc w ogóle o nich nie wspominano, dla odtwórcy, żyjącego w XXI wieku już niestety nie. Należy też wspomnieć o tym, że w traktatach możemy często znaleźć także muzykę do danego tańca, w znanym wszystkim muzykom świata zapisie nutowym.

Tu pojawia się kolejny problem, dla rekonstruującego, mianowicie w tradycji odrodzenia muzyk był artystą nie tyle odtwarzającym, co tworzącym sztukę, często więc po prostu improwizowano! Co z tego wynika? W wielu traktatach podane są tylko motywy przewodnie muzyki, do samodzielnej interpretacji artysty, nie zaś utwór w jego pełnym, historycznym brzmieniu.

Istnieją trzy najważniejsze traktaty taneczne z okresu renesansu, w których występują podobne kroki i tańce, co świadczy o międzynarodowości wielu tańców tamtego czasu. Pierwszym z nich jest " Orchestography" Thoinot'a Arbeau.

Opublikowana w 1589 roku, zawiera opisy XV i XVI- wiecznych tańców, wraz z ilustracjami i fragmentami muzycznymi. Oprócz samych opisów zawiera też zaaranżowane dialogi Arbeau z Capriolem, jego byłym uczniem o istocie tańca.

Kolejnym mistrzem tańca był Cesare Negri, twórca podania "Nuove inventioni di balli". Opisuje on tam 43 choreografie taneczne, wraz z tabulaturami i rycinami.

Ponadto opowiada nam o życiu 36 najsłynniejszych tancmistrzów jego czasów, co daje nam ciekawy wgląd w życie słynnych renesansowych tancerzy. Ostatnim z wielkich mistrzów tańca jest Fabritio Caroso, twórca "Il Ballarino" i "Nobilita del Dame". W pierwszym dziele powstałym w 1581 roku opisuje głównie tańce (ok. 100), w "Nobilita del Dame" zaś zwraca uwagę przede wszystkim na wykonanie tańca, czyli na styl, etykietę tańca i oczywiście kroki. Rady te, aktualne do dziś, są bardzo cenne dla ludzi odtwarzających zarówno jego tańce, jak i całą kulturę dworską tych czasów.
Poradnik dworzanina, czyli XVI wieczny savoir vivre >>>
Istnieje oczywiście jeszcze wiele innych traktatów, a ludzie żyjący współcześnie i starannie gromadzący tą wiedzę zwani są także imistrzami i to oni są często naszym źródłem wiedzy na temat ich wykonania.

Basse danse - "taniec niski"(w Hiszpanii zwany baja danza, we Włoszech bassadanza a w Niemczech Hoftanz) tańczony w tempie umiarkowanym, w parach. Powstał około roku 1400, w połowie wieku XV był popularny na dworze burgundzkim, później stał się modny na wielu dworach Europy.
Nazwa wywodzi się od powolnych, posuwistych i pełnych dostojności kroków. Najstarsze informacje o tym tańcu pochodzą z anonimowego hiszpańskiego manuskryptu La Danza de la Muerte około roku 1400, o najstarszym jego wykonaniu mamy informacje z 1445 na dworze Karola IX we Francji.
Cechą charakterystyczną tego dostojnego tańca jest to, że kroki w nim nie były rozpisane w sztywne schematy, co zezwalało na tworzenie coraz to nowych wariantów.
W każdym tańcu kombinacja elementów składowych mogła ulegać zmianie, w zależności od mody, regionu i talentu nadwornego choreografa.
Pawana - prawdopodobnie z łac. pavo (paw), taniec pochodzenia włoskiego lub hiszpańskiego, popularny w XVI i XVII w., który zastąpił na dworach basse danse. Początkowo był przeznaczony dla samego władcy, najwyższych dostojników oraz ich małżonek, przyodzianych w stroje z długimi trenami, które rozpościerały się za nimi jak ogony u pawi.
Pierwotnie pawanę, jako pierwszą część suity tanecznej, łączono z saltarello lub i piwą, później - z galliardą. Charakterystyczną cechą wielu pawan jest ruch wahadłowy: kilka kroków w przód i następnie ta sama ilość kroków w tył, zamykających się we frazie muzycznej. Prawdopodobnie pierwotne pawany tańczone były w formie procesyjnej, a ruch wahadłowy wprowadzono dla ułatwienia poruszania się w sali balowej.
Ballo - taniec znany po raz pierwszy z manuskryptów Domenico da Piacenza. Zbudowany jest z kroków "niskich" oraz skocznych, takich jak pive czy saltarello. W przeciwieństwie do bassadanzy,
w ballo kroki te tańczone są żywiołowo, w szybszym tempie. Pczątkowo balli tworzono prawie wyłącznie na pokaz, z czasem zdobyły taką popularność, że potrafiło je zatańczyć wielu uczestników balu i stały się tańcem "towarzyskim". Balli przeznaczone są dla mniejszych grup tancerzy, niż bassadanze lub pawany, wiele z nich wymaga określonej liczby tańczących: od dwóch do dwunastu. Tancerze zgrupowani są w pary, trójki lub większe zespoły.
Saltarello to antyczny, włoski taniec ludowy. W XVI w. saltarello weszło w skład suity dworskiej i było łączone z wolniejszym estampie oraz z pawaną. Najstarszy dokument, który wspomina o saltarello, pochodzi z Włoch z około 1390 r.
Wygląd, treści zamieszczone na stronie są wyłączną własnością Zespołu Tańca Dawnego Bialte di Slesia. Posługiowanie się nimi przez firmy proponujące konkurencyjne usługi oraz podszywanie się pod wizerunek Zespołu grozi konsekwencjami prawnymi; kopiowanie, wzorowanie i rozpowszechnianie zabronione bez zezwolenia.
|